Voedseljutten anno 2015
Voedseljutten anno 2015
Gleaning : coördinator van het Belgische Gleaning netwerk Helena Schalenbourg licht toe waarom elke aardappel of kool toch de grond uit moet
mokka.coop

De tien geboden van de duurzame keuken

De tien geboden van de duurzame keuken
Wat we eten en hoe we het bereiden, gaat gepaard met een druk op het milieu. Duurzaam kokerellen: hoe doet u dat?
Publicatie 28/02/2012

(c) MasterfileDuurzaam kokerellen: hoe doet u dat? We zetten een en ander op een rijtje. 

Keukenprins(ess)en: groen achter de oren?

Wat we eten en hoe we het bereiden, gaat gepaard met een druk op het milieu. De laatste jaren is het inzicht gegroeid omtrent de factoren die wat dat betreft een rol spelen. Het zijn er heel wat: streek, seizoen, landbouwmethode, bereidingswijze, menu-opbouw, watervoetafdruk, en nog veel meer. Wie daaromtrent meer weet, kan niet alleen uitpakken met maaltijden die opvallend lekker zijn, maar ook duurzaam. Als dat niet de moeite waard is! – Koen Vandepopuliere

Eigen streek eerst?

We kijken er niet meer van op als we hartje winter aardbeien in de rekken vinden, of het hele jaar door Keniaanse prinsessenboontjes. Maar die producten hebben wél een niet te verwaarlozen milieukost!

Bekijken we even de cijfers. Volgens Leefmilieu Brussel legt, bijvoorbeeld, Californische sla zo’n 9.000 km af per vliegtuig of boot; daarna volgt nog vervoer met trein of vrachtwagen. Nu is het transport van één ton voedingswaren per vliegtuig, over een afstand van één kilometer, verantwoordelijk voor een CO2 -uitstoot van 570 à 1.580 g. Eén ton sla die uit Californië is overgevlogen, komt dus neer op een uitstoot van minstens 5.000 kilogram CO2. Een bijzonder grote hoeveelheid, en 100 keer meer dan sla van Belgische producenten.

Aangezien de uitstoot van CO2 de belangrijkste oorzaak is van de klimaatveranderingen, stellen steeds meer mensen zich daar vragen bij. Gelukkig zijn er ook heel wat mogelijkheden lokaal te kopen. Inkopen doen bij een plaatselijke boer, bijvoorbeeld, of op boerenmarkten. Of in de supermarkt, wanneer daar is aangeduid van welk land de groenten en het fruit afkomstig zijn.

Zeg het met seizoenen!

Vermijd fruit en groente die afkomstig zijn uit verwarmde serres. Opnieuw volgens Leefmilieu Brussel kosten de teelt van een product in verwarmde serres, en het vliegtransport van datzelfde product over een afstand van 4.000 à 8.000 km, evenveel energie.

En wat denkt u van volgende cijfers? Eén kg Belgische tomaten gekweekt in volle grond gaat gepaard met de uitstoot van 0,2 kg van het broeikasgas CO2; 1 kg Spaanse tomaten levert 0,6 kg CO2 op, dus driemaal meer; 1 kg serretomaten impliceert zomaar eventjes 2,3 kg CO2. En dan krijgt u nog dure producten, praktisch zonder smaak of vitamines…

Om te weten wat gedijt in welk seizoen, en dus wat u best kiest, kan u de ‘Groente- en fruitkalender’ bekijken van Velt (Vereniging voor Ecologisch leven en Tuinieren) .

Bio… natuurlijk

Bioboeren gebruiken geen kunstmest of chemische bestrijdingsmiddelen. Volgens studies heeft deze landbouwmethode ook 20 % minder energie nodig en wordt daarbij 60 % minder CO2 uitgestoten, terwijl de koeien meer vers voedsel krijgen waardoor ze eveneens minder methaan (net als CO2 een broeikasgas) uitstoten. Voorts ondergaan biowaren dikwijls minder bewerkingen, zoals raffinage van suiker, en gelden daar striktere verpakkingsnormen dan in de gangbare sector. Kokerellen met bio zal dus meestal duurzamer zijn.

Eén ton sla die uit Californië is overgevlogen, komt neer op een uitstoot van minstens 5.000 kilogram CO2.

Doe het eens met minder… of zonder

Geert Groffen runt een traiteurbedrijf en is consultant duurzame voeding. Hij noemt het inzetten van kleinere hoeveelheden vlees of vis “met voorsprong de belangrijkste factor die bijdraagt tot een lagere milieudruk.” Zo is de veeteelt wereldwijd verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de uitstoot aan broeikasgassen, en wordt vis geconfronteerd met het probleem van overbevissing.

Het is dan ook aan te raden om bijvoorbeeld de helft minder gewicht aan vis of vlees per persoon te voorzien dan we gewoon zijn. Of las eens een dag in zónder vlees of vis.

Maar wat eten we dan in de plaats daarvan? Iete Heytens, die regelmatig veggie-kookworkshops geeft, komt met meer uitleg. “Bekend zijn intussen de kant-en-klaarproducten, zoals vegetarische burgers. Als u deze inkoopt, kijkt u best of ze wel voldoende eiwitten bevatten, bijvoorbeeld door aandachtig de voedingswaardetabel van dergelijke producten te lezen.

Er zijn ook bonen. In onze Belgische keukens zijn we ze niet meer gewoon. En linzen of kikkererwten klinken al helemáál bizar in de oren. Nochtans zijn deze producten heel eiwitrijk, en goedkoop bovendien. U kan dergelijke peulvruchten bijvoorbeeld gebruiken als spread op belegde broodjes. Of koop ze voorgekookt, waarna u ze pureert en vervolgens op smaak brengt met verse kruiden zoals koriander en een frisse toets genre citroen, limoen of munt. Tevens kan u er proteïnerijke maaltijdsoepen van maken.

Dahl-linzen, bijvoorbeeld, zijn daarvoor uiterst geschikt. En ook stoofpotjes zijn daarmee mogelijk – voor die bereiding kan u overigens nog andere vleesalternatieven kiezen. Seitan, – eiwitten uit tarwe of spelt -, bijvoorbeeld, of tempeh, een gefermenteerd sojaproduct. In salades kan u opnieuw peulvruchten aanwenden. In dat geval is het aangewezen ook granen zoals quinoa, couscous of bulgur te gebruiken. In pangerechten is het mogelijk te kiezen voor kwalitatieve veggieburgers, seitan, tempeh of tofu; en voor wokgerechten kunnen zowel seitan, tofu, tempeh als peulvruchten worden gebruikt.”

Vlees en vis

Indien u vlees wenst te consumeren, kiest u uiteraard best streekeigen. En met bio-label.

Maar er bestaan ook andere interessante keurmerken. Zo is er voor vis het MSC-label: fabrikanten die dat op hun verpakking plaatsen, mogen met hun netten de zeebodem geen zware schade toe te brengen, worden verboden aan overbevissing te doen, … Ook interessant is de ‘goede vis -wijzer’ . Deze geeft aan in hoeverre het ecologisch verantwoord is een bepaalde soort al dan niet te consumeren.

Sleutelen aan menu’s

Geert Groffen meldt nog dat de klassieke manier om menu’s samen te stellen, niet ideaal is. “Mensen stellen een menu samen met als vertrekpunt de vis of het vlees,” legt hij uit. “Daarna voegen ze er aardappelen, rijst, … bij, en dan volgen groenten. Maar deze werkwijze maakt het mensen moeilijker om tot duurzame voeding te komen. Hoe maakt u bijvoorbeeld steak met frieten duurzaam? En omdat vis of vlees vertrekpunt zijn, worden ze zowat onmisbaar. Beeld u eens in wat overblijft wanneer in een een biefstuk/frieten/slaatje-menu het vlees, of in carpaccio van tonijn de vis wordt verwijderd…”

Hij stelt een andere benadering voor. “Kies per schotel 4 of 5 verschillende groenten, liefst in een combinatie van rauw en gegaard. Denk vervolgens vanuit een ‘thema’ voor het toevoegen van de eiwitten –vlees, vis of vegetarisch – en de koolhydraten: rijst, aardappelen, couscous, quinoa,… Met gestoofde wortelen en venkel en een slaatje van tomaat kan u bijvoorbeeld richting Italiaanse keuken, met aubergine en courgette kan u naar de Marokkaanse keuken. Hierbij kan u dan een risotte met parmezaan geven en in het tweede geval een bereiding met kikkererwten.”

Ecologische vóedsel-voetafdruk

Intussen kennen velen de ‘ecologische voetafdruk’. Eenvoudig gesteld, is het een getal dat aangeeft hoeveel (denkbeeldige) hectares grond- en wateroppervlakte nodig zijn voor een bepaald consumptieniveau.

Het is niet moeilijk een idee te hebben hoeveel die van u bedraagt: er zijn verschillende sites te vinden die helpen dit te berekenen. Er is er zelfs één die zich toespitst op de ‘voedsel’-ecologische voetafdruk: u vindt deze op www.voedselvoetafdruk.be. De gevorderde duurzame keukenprins(es) haalt daarop minder dan 1,8 hectare. Testen maar !

Volgens het WWF verbruikt de gemiddelde Belg 7.400 liter water per dag.

Nieuw: de watervoetafdruk

Volgens het WWF verbruikt de gemiddelde Belg, direct of indirect, 7.400 liter water per dag. Ingrid Pauwels, Projectcoördinator bij Ecolife, stelt dat voeding instaat voor zomaar eventjes 70 % daarvan. Dit zogenaamde ‘verborgen water’ is nodig voor productie, distributie en verwerking van de levensmiddelen.

Enkele voorbeelden? Om 500 gram appelen in onze woning te krijgen, is 131 liter water aangewend. Voor 500 g brood, 600 liter; voor evenveel tarwe 700 liter; 500 g kaas vergt 2.400 liter, en 200 (!) gram rundsvlees 3.960 liter.

Nochtans veroorzaakt dit hoog waterverbruik tal van problemen. Ingrid: “Ruim een vijfde van de wereldbevolking leeft in gebieden met waterschaarste, en in de nabije toekomst zal naar verwachting de helft van de wereldbevolking met waterproblemen kampen. Dat uit zich onder meer in het uitdrogen van steeds meer rivieren, meren en grondwaterlagen. Bovendien blijkt het Westen vaak aan de basis van de problemen te liggen, doordat het waterintensieve producten invoert uit landen waar waterschaarste dreigt. Beter zou zijn te streven naar een ‘eerlijk wateraandeel’: dat bedraagt 5.920 l/dag/persoon. Daarin past ook het zogenaamde ‘wereldwatermenu’: dat heeft een eerlijke ecologische voetafdruk – onder de 15 m² – maar eveneens: een zogenaamde ‘watervoetafdruk’ lager dan 1.500 liter!”

Deze ‘watervoetafdruk’ is een getal dat de maat geeft voor het totale watergebruik van een product.

Wil u weten hoe groot deze van uw maaltijd is? Gebruik dan volgende tool: watervoetafdruk.be/demo. Alvast vier vuistregels om uw watervoetafdruk zo laag mogelijk te houden:

  • eet minder vlees,
  • verkies seizoensproducten uit eigen streek,
  • gebruik regelmatig biologische ingrediënten,
  • en kies voor minder bewerkte producten (bijvoorbeeld: liever voltarwebloem dan geraffineerde, witte bloem).

Succes!

De tien geboden van de duurzame keuken

  1. Eet minder vlees. En meer groenten: hun impact op het milieu is zeven keer kleiner.
  2. Kies enkel de groenten en fruit die bij het seizoen horen.
  3. Zoek de boeren. Rechtstreeks contact met hen geeft de mogelijkheid tot lagere prijzen, meer voeling met seizoenen en aankoopmogelijkheden dicht bij de keuken.
  4. Biologisch, als het even kan. Maar niet elke schotel hoeft 100 % bio te zijn.
  5. Fruit: van hier. Of: met de boot, een van de meest milieuvriendelijke vervoersmiddelen.
  6. Doe afvalarme inkopen.
  7. Kook energiearm. Bijvoorbeeld door te stomen en te wokken.
  8. Zorg voor variatie op uw bord. Zo neemt de biodiversiteit toe, en het is nog gezond ook.
  9. Kies voor verse en weinig bewerkte voeding. Denk aan snelle groenteslaatjes op brood of bord.
  10. Restjes? Verwerk ze zoveel mogelijk. In soep, bijvoorbeeld.

Auteur : Koen Vandepopuliere. Oorspronkelijke titel : “Duurzaam kokerellen”. Bron : (c) BioGezond, infoblad over gezond leven. Gepubliceerd door mokka.coop in het kader van een samenwerkingsovereenkomst.

Auteurs zijn persoonlijk verantwoordelijk voor de informatie verstrekt in hun artikels. mokka.coop is niet verantwoordelijk voor de correctheid, volledigheid of kwaliteit van de informatie verstrekt door de auteurs.

#aardbei#bio#biologisch#bulgur#CO2-uitstoot#couscous#eten#fruit#groenten#IeteHeytens#keuken#klimaatverandering#kunstmest#landbouw#MSC#quinoa#seitan#seizoen#tempeh#tofu#VELT#vis#vlees#voeding#voetafdruk#water#watervoetafdruk

Producten en diensten

Zet je product of dienst in de kijker : adverteer op mokka.coop

Webshops

(c) OdyliqueMinerale mascara van Essential Care
Minerale mascara van Essential Care met actieve biologische plantenextracten : 100% natuurlijk en biologisch gecertificeerd door de Soil Association (UK) Meer... »
(c) http://superfoodshuis.be/Superfoodz Chlorella Spirulina tabletten
Chlorella Spirulina tabletten bevatten vitamines en mineralen, ontgiften je lichaam en bevatten enorm veel antioxidanten. Bestel online op superfoodshuis.be Meer... »

Ontdek in je buurt

Zet je activiteit in de kijker : adverteer op mokka.coop

Reageer op dit artikel

Indien je voor de eerste maal een reactie plaatst wordt je reactie doorgestuurd voor goedkeuring naar mokka.coop

(*) Verplicht veld

Veggie BBQ van EVA West 04/07 2015
Veggie BBQ van EVA West 04/07 2015
Nationale Veggie BBQ-dag met EVA West in De Postelein op 4/7  Meer... »
Nationale Veggie BBQ-dag met EVA West in De Postelein op 4/7  Meer... »
Voedseljutten anno 2015
Voedseljutten anno 2015
Gleaning : coördinator van het Belgische Gleaning netwerk Helena Schalenbourg licht toe waarom elke aardappel of kool toch de grond uit moet  Meer... »
Gleaning : coördinator van het Belgische Gleaning netwerk Helena Schalenbourg licht toe waarom elke aardappel of kool toch de grond uit moet  Meer... »
Sophie en Emmanuelle Deren van Ohne : verpakkingsarm winkelen op de Gentse Steendam  | Portret
Sophie en Emmanuelle Deren van Ohne : verpakkingsarm winkelen op de Gentse Steendam
Portret : Sophie en Emmanuelle Deren van Ohne, verpakkingsarm winkelen in Gent  Meer... »
Portret : Sophie en Emmanuelle Deren van Ohne, verpakkingsarm winkelen in Gent  Meer... »
30 dagen meer groen
30 dagen meer groen
Op 30 dagen tijd zoveel mogelijk ecologisch groen : doe mee via 30dagen.be/meergroen  Meer... »
Op 30 dagen tijd zoveel mogelijk ecologisch groen : doe mee via 30dagen.be/meergroen  Meer... »
Kies jij bio ? Vul de enquête in
Kies jij bio ? Vul de enquête in
Kies jij bio? Doe mee aan de nationale enquête van BioForum en maak kans op één van de 50 pakketten biochocolade  Meer... »
Kies jij bio? Doe mee aan de nationale enquête van BioForum en maak kans op één van de 50 pakketten biochocolade  Meer... »
Kruisbestuiving tussen eetbare Vlaamse straten
Kruisbestuiving tussen eetbare Vlaamse straten
Eetbare straten : de Gentse co-creatieve aanpak onder de loep en een case voor Kortrijk  Meer... »
Eetbare straten : de Gentse co-creatieve aanpak onder de loep en een case voor Kortrijk  Meer... »
de Groenen Draak  | Gent
de Groenen Draak
VZW de Groenen Draak wil een ecofilosofisch, feelgood permacultuur project zijn in de stad Gent  Meer... »
VZW de Groenen Draak wil een ecofilosofisch, feelgood permacultuur project zijn in de stad Gent  Meer... »
EVA’s tips voor 40 lekkere Dagen Zonder Vlees
EVA’s tips voor 40 lekkere Dagen Zonder Vlees
EVA maakt van Dagen zonder vlees 40 lekkere dagen vol culinaire ontdekkingen en leuke momenten  Meer... »
EVA maakt van Dagen zonder vlees 40 lekkere dagen vol culinaire ontdekkingen en leuke momenten  Meer... »
Dany Benaniba en Tidane, het Brussels avant-gardekoekje  | Portret
Dany Benaniba en Tidane, het Brussels avant-gardekoekje
mokka.coop sprak met Dany Benaniba, oprichtster van Tidane, de Brusselse speciaalzaak voor artisanale biscuiterie  Meer... »
mokka.coop sprak met Dany Benaniba, oprichtster van Tidane, de Brusselse speciaalzaak voor artisanale biscuiterie  Meer... »
Stop met klagen
Stop met klagen
Low Impact Man Steven Vromman's nieuwste doe-het-zelfgids voor een vrolijke nieuwe wereld  Meer... »
Low Impact Man Steven Vromman's nieuwste doe-het-zelfgids voor een vrolijke nieuwe wereld  Meer... »
Op bezoek bij Avalon : Grow Eat Share – 120 recepten van boer tot bord
Op bezoek bij Avalon : Grow Eat Share – 120 recepten van boer tot bord
Restaurant Avalon brengt met Grow Eat Share een uniek kookboek en een verhaal van lokaal samen bouwen aan een betere wereld  Meer... »
Restaurant Avalon brengt met Grow Eat Share een uniek kookboek en een verhaal van lokaal samen bouwen aan een betere wereld  Meer... »
Boekvoorstelling Grow Eat Share
Boekvoorstelling Grow Eat Share
Grow Eat Share wordt feestelijk voorgesteld door Oikos op vrijdag 12 december 2014 in Campo Victoria, Gent  Meer... »
Grow Eat Share wordt feestelijk voorgesteld door Oikos op vrijdag 12 december 2014 in Campo Victoria, Gent  Meer... »
Grow Eat Share : 120 recepten van boer tot bord
Grow Eat Share : 120 recepten van boer tot bord
Restaurant Avalon brengt met Grow Eat Share een uniek kookboek en een verhaal van lokaal samen bouwen aan een betere wereld  Meer... »
Restaurant Avalon brengt met Grow Eat Share een uniek kookboek en een verhaal van lokaal samen bouwen aan een betere wereld  Meer... »
Handboek ecologisch tuinieren
Handboek ecologisch tuinieren
VELT's Handboek ecologisch tuinieren - nieuwe editie - vormt een praktische en overzichtelijke handleiding en biedt een antwoord op alle moestuinvragen  Meer... »
VELT's Handboek ecologisch tuinieren - nieuwe editie - vormt een praktische en overzichtelijke handleiding en biedt een antwoord op alle moestuinvragen  Meer... »
The green kitchen
The green kitchen
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
De vegarevolutie
De vegarevolutie
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
Veggie kidz
Veggie kidz
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
Boekhandel Theoria selecteert voor mokka.coop de beste boeken over duurzaam (samen)leven  Meer... »
Boslandbouw maakt bomen op de boerderij opnieuw nuttig
Boslandbouw maakt bomen op de boerderij opnieuw nuttig
Agroforestry of boslandbouw : François Ongenaert, akkerbouwer in Beveren-Waas, is sterk verknocht aan de bomen op zijn bedrijf  Meer... »
Agroforestry of boslandbouw : François Ongenaert, akkerbouwer in Beveren-Waas, is sterk verknocht aan de bomen op zijn bedrijf  Meer... »
Vleespromotie is geen Boodschap van Algemeen Nut
Vleespromotie is geen Boodschap van Algemeen Nut
Teken de petitie en vraag aan de bevoegde ministers om de spotjes voor vleespromotie te vervangen door spotjes over vleesvermindering  Meer... »
Teken de petitie en vraag aan de bevoegde ministers om de spotjes voor vleespromotie te vervangen door spotjes over vleesvermindering  Meer... »
Donderdag Veggiedag in Komma in de lucht 13/11 2014
Donderdag Veggiedag in Komma in de lucht 13/11 2014
Melanie Jaecques van EVA vzw geeft uitleg over Donderdag Veggiedag in Komma in de lucht  Meer... »
Melanie Jaecques van EVA vzw geeft uitleg over Donderdag Veggiedag in Komma in de lucht  Meer... »
Workshop : Vegetarische kinderen, oedoededa ?  | Kortrijk
Workshop : Vegetarische kinderen, oedoededa ?
De Stuyverij en EVA West nodigen uit op de infoavond “Vegetarische kinderen : oedoededa?” op 23/10 2014  Meer... »
De Stuyverij en EVA West nodigen uit op de infoavond “Vegetarische kinderen : oedoededa?” op 23/10 2014  Meer... »
Workshop vegetarisch koken VELT met Michel Gonzaga 17/10 2014
Workshop vegetarisch koken VELT met Michel Gonzaga 17/10 2014
Laatste workshop vegetarisch koken van het seizoen met Michel Gonzaga : verse groenten en kruiden geplukt op Leilekkerland  Meer... »
Laatste workshop vegetarisch koken van het seizoen met Michel Gonzaga : verse groenten en kruiden geplukt op Leilekkerland  Meer... »
Workshop : Vegetarische kinderen, oedoededa ?
Workshop : Vegetarische kinderen, oedoededa ?
Infoavond over veggie (op)voeding op 23/10 in de Stuyverij, Kortrijk  Meer... »
Infoavond over veggie (op)voeding op 23/10 in de Stuyverij, Kortrijk  Meer... »
Kortrijkse Wereldwinkel (H)eerlijk ontbijt 19/10 2014
Kortrijkse Wereldwinkel (H)eerlijk ontbijt 19/10 2014
De Kortrijkse Wereldwinkel nodigt je uit op een (H)eerlijk ontbijt op 19/10 2014  Meer... »
De Kortrijkse Wereldwinkel nodigt je uit op een (H)eerlijk ontbijt op 19/10 2014  Meer... »
Wereld Veggie Dag 2014
Wereld Veggie Dag 2014
1 oktober is het Wereld Veggie Dag : de ideale gelegenheid om onze vrienden de dieren te sparen en vegetarisch te eten  Meer... »
1 oktober is het Wereld Veggie Dag : de ideale gelegenheid om onze vrienden de dieren te sparen en vegetarisch te eten  Meer... »

Recente reacties

Meer energie, een gave huid en vlotter bewegen dankzij berkensap

Dit jaar voor het eerst met berkensap gewerkt. Mooi. Maar we merken wel dat het heel gauw verzuurt als je het bewaart. Is daar wat... » door Guy Dilweg Lees het artikel»

Prof. Dr. Kris Demeyer : de kunst van kruidenleer @ Natural Revolution

Beste Is er in 2014 of 2015 opnieuw zo'n dag als 12/06/2013 gepland? Waar kunnen we daarvoor terecht en voor informatie? Dank. Mvg CC door Christel Coenegrachts Lees het artikel»

Katsklauw, booster voor het immuunsysteem

Kan U mij enkele betrouwbare merken gevenvan uncaria tomentosa,met enkel maar POAS, waarvoor oprechte dank. door De WAele A. Lees het artikel»

Mariadistel, de leverreiniger bij uitstek

De website ecofun.be biedt geen medisch advies en de inhoud van de website is nooit bedoeld voor medische diagnose of behandeling. Lees onze Gebruiksvoorwaarden. door admin Lees het artikel»

Mariadistel, de leverreiniger bij uitstek

Mag men mariadistelnemenbij hormoongevoelige borstkanker? door eLs Lees het artikel»

mokka.coop/nl